در دورانی که تهاجم فرهنگی از همه سو و از غرب تا عرب ایران بزرگ را مورد هدف قرار داده است بایسته ترین و شاید تنها پدافند ، آگاهی از تاریخ و فرهنگ پر شکوهمان و پراکندن هر چه بیشتر آن است. در این راستا در کوششی هر چند ناچیز و با برداشتی از منابع مختلف ، گزیده ای از تاریخ باستانی سرزمینمان ایران تقدیم می گردد .
نژادها
نژاد شناسي مردمان روي زمين را به پنج گروه زيرتقسيم مي کند :
سفيد پوست ، زرد پوست ، سرخ پوست ، سياه پوست و ماله
نژاد زرد که مغول نيز ناميده مي شود شامل اقوام زير است : چين ، تبت ، مغول و تاتار
نژاد سفيد که مورد بحث اين گفتار است شامل سه بخش هندو اروپايي ، سامي و حامي مي باشد
حامي ، نژاد مردمان آفريقاي شمالي ، مصر ، ليبي و حبشه است .
سامي ها ،اکثرا در عربستان ، بين النهرين ، سوريه و لبنان زندگي مي کنند . ملل سامي نژاد عهد قديم عبارتند از : آرامي ها ، کلداني ها ، آشوري ها ، اعراب ، فنيقي ها ، بني اسرائيل و يهود .
مردمان هندو اروپايي چنانکه خود عنوان مي رساند مردماني هستند که مساکن آنها از هند تا اروپا گسترش دارد . در اروپا اکثر مردم و در آسيا فقط ايراني ها ، هندي هاي آريايي وارامنه از اين نژاد مي باشند . هندو اروپايي ها به هشت گروه زير تقسيم مي شوند :
آريايي ، يوناني و مقدوني ، ارمني ، آلباني ، ايتاليايي ، سلتي ، ژرمن ( آلماني ها ) ، ليتواني و اسلاوي .
فلات ايران
فلات ايران از بزرگ ترين فلاتهاي آسيا است که از مشرق به فلات پامير و از مغرب به ارمنستان ، آسياي صغير و دشت بين النهرين ( سرزمين ميان دو رود دجله و فرات ) و از شمال به کوههاي قفقاز ، درياي خزر و رود جيحون و از جنوب به خليج فارس محدود است. مورخين ، علم تاريخ را به دو دوره پيش از تاريخ و تاريخي تقسيم كرده اند . مرز ميان اين دو بخش ابداع خط است .
پيش از تاريخ
پانزده هزار سال قبل از ميلاد
در ايران كهن ترين آثار انسان غار نشين را در حفاري غار تنگ پبده در كوههاي بختياري واقع در شمال شرقي شوشتر يافته اند . ابزار انسان در اين دوره سنگي بوده اند و ظروف سفالي نا همواري را كه به صورت ناقص پخته شده بودند توليد مي كرد و زنان كارهاي قبيله را اداره مي كردند و به مقام روحانيت مي رسيدند و اين اولويت زن مختص جامعه ايراني بود كه بعدها وارد آداب آريائيان مهاجر به ايران نيز شد .
از حدود هزاره پنجم قبل از ميلاد انسان غار نشين پس از خشك شدن زمين ، ساكن دشت شده و دوره جديد ي را آغاز نمود . قديمي ترين محل سكونت بشري كه در دشت شناخته شده سيَلك نزديك كاشان و در جنوب تهران است . انسان اين دوره همچنان شكار را ادامه داد و به تدريج كشاورزي را توسعه بخشيد . در اين دوره همراه با ظروف سفالين ناقص و سياه سفالهايي قرمز رنگ نيز به كار برد و نخستين پيشرفت در فن كوزه گري صورت گرفت و آن پيدايش ظروف منقوش به خطوط عمودي و افقي و پوشيده از اندودي سفيد رنگ بود . در اواخر اين عهد نخستين اشياي كوچك مسي كه هنوز چكش كاري مي شد ظهور نمود و انسان عصر حجر كه هنوز ذوب فلز را نياموخته بود به تدريج وارد عصر فلز مي شد . آنها مرده را به شكل در هم پيچيده اي در كف اتاقها دفن و آن را به رنگ قرمز ملون مي كردند و معتقد بودند اين نزديكي ، مردگان را در خوراك و ساير چيزها با خانواده شريك مي كند . انسان پس از اهلي كردن حيوانات در اين دوره با تجارت نيز آشنا مي شود و به مبادلات اقتصادي مي پردازد . ايرانيان برعكس پندار مصريان خدايي مونث را مي پرستيدند .
چهار هزار سال قبل از ميلاد
در اين دوره خانه وسيع تر گرديد و صاحب درهايي شد كه محل آنها اكنون مشهود است . چينه ها جاي خود را به خشت گلي كه تازه اختراع شده بود دادند . در اين دوره خشت فقط كلوخه اي از خاك بود كه آن را در كف دست درست كرده و در آفتاب خشك مي كردند . رنگ قرمز براي تزئين ديوارهاي اتاق به كار رفت . اينان نيز در نزديكي اجاق در جايي گود كه مختص جام و كاسه بود در عمقي نزديك به 15 يا 20 سانتي متر مرده را به صورت خميده و منحني دفن مي كردند . در اين دوره ظروف با تصوير حيوانات تزئين مي شد .و اين نشان مي دهد ايران زادگاه اصلي ظروف منقوش است . ( 4000 سال ق.م ) فلز مس در اين دوره به تدريج براي ساخت ابزار مورد استفاده قرار گرفت. در اين زمان آجر بيضوي شكل متروك گرديد و جاي خود را به آجر صاف و مستطيل كه با خاك نرم ساخته مي شد داد . پنجره در خانه ها به كار رفت و ارتفاع درها معمولا از 80 تا 90 سانتي متر تجاوز نمي كرد و استفاده از رنگ سفيد هم در كنار قرمز متداول گشت . مرده در كف اتاق و در حالي كه اعضاي بدن به طرف شكم كشيده مي شد و بر استخوان آن علايمي با رنگ گل اخري نقش مي كردند دفن مي شد و همراه آن لوازم بسياري زير خاك مي كردند . در اين دوره چرخ كوزه گري ابداع مي شود در اين دوره نيز فلز كاري به ترقي خود ادامه داد ، مس را ذوب و ريخته گري مي كردند .
مهم ترين تمدنهاي پيش از تاريخ ايران به شرح زير مي باشند :
تمدن آرتا در جیرفت کرمان
تمدن سيلک در نزديکي کاشان
تمدن گيان در نزديکي نهاوند که دشت نسا در جنوب جاده همدان در آن محدوده قرار داشته است . اين دشت به جهت اسبهاي خود مشهور بود .
تمدن حصار در نزديکي دامغان
تمدن آنو در مرو
تمدن حسنلو در آذربايجان غربي
تمدن مارليک درتپه چراغعلي در رودبار گيلان
تمدن شوش در خوزستان
ادامه دارد ....
